Trung Quốc phát triển vải tự làm sạch, giặt không cần bột giặt

Nghiên cứu cho thấy công nghệ này không chỉ giúp tiết kiệm tài nguyên mà còn giảm đáng kể ô nhiễm môi trường nước, theo trang phys.org ngày 23-3.

Hiện nay, chất tẩy rửa sau khi sử dụng thường theo nước thải chảy vào sông, hồ và đại dương, gây hại cho hệ sinh thái thủy sinh. Ngay cả sau xử lý, nhiều hóa chất vẫn không bị loại bỏ hoàn toàn.

Từ thực tế đó, các nhà khoa học Trung Quốc đã đặt câu hỏi: liệu có thể làm sạch quần áo mà không cần đến chất tẩy rửa?

Giải pháp được đề xuất là phủ lên vải một lớp polymer đặc biệt bằng cách phun xen kẽ hai hợp chất: poly(diallyldimethylammonium chloride) (PDADMAC) và poly(vinylsulfonic acid) (PVS).

Quá trình này tạo ra một "lớp hydrat hóa dày đặc" trên bề mặt sợi vải, giúp nước dễ dàng cuốn trôi bụi bẩn, dầu mỡ và vi sinh vật chỉ bằng thao tác xả đơn giản.

Khác với các công nghệ trước đây, lớp phủ mới không phụ thuộc ánh sáng và không bị suy giảm hiệu quả sau khi khô.

Các phân tử polymer liên kết chặt trong cấu trúc "bị khóa động học", giúp duy trì khả năng ưa nước và tự làm sạch lâu dài. Thử nghiệm cho thấy hiệu quả vẫn được giữ sau hơn 100 chu kỳ giặt.

Một ưu điểm nổi bật khác là tính linh hoạt. Lớp phủ hoạt động hiệu quả trên cả sợi tổng hợp kỵ nước lẫn vải cotton ưa nước.

Các thử nghiệm cho thấy chỉ cần xả bằng nước máy cũng có thể loại bỏ vết thức ăn, dầu mỡ, vi khuẩn và nấm.

Đáng chú ý, công nghệ này giúp đơn giản hóa quy trình giặt. Thay vì một chu trình giặt với chất tẩy rửa và nhiều lần xả, người dùng chỉ cần một lần xả nước. Nhờ đó, mức tiêu thụ nước và điện có thể giảm tới khoảng 82%.

Trước đây, nhiều nghiên cứu về giặt giũ tập trung vào tiết kiệm nước nhưng ít chú ý đến tác động của chất tẩy rửa. Trong khi đó, chính các hóa chất và vi nhựa từ bột giặt và nước giặt lại góp phần làm ô nhiễm nguồn nước.

Công nghệ vải tự làm sạch trong nghiên cứu này được xem là hướng tiếp cận mới, giải quyết tận gốc vấn đề.

Dù còn cần thêm nghiên cứu để thương mại hóa, các nhà khoa học kỳ vọng lớp phủ này có thể thay đổi thói quen giặt giũ toàn cầu, hướng tới một giải pháp vừa tiện lợi vừa thân thiện với môi trường và bảo vệ nguồn nước ngọt ngày càng khan hiếm.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Communications Chemistry.