Vụ trường tiểu học Iran trúng tên lửa có thể do Mỹ gây ra

Các nhà điều tra Mỹ tin rằng rất có thể lực lượng nước này đã phá hủy trường tiểu học Iran hôm 28/2 trong lúc nhắm mục tiêu vào căn cứ hải quân gần đó.

Trường tiểu học dành cho nữ sinh ở huyện Minab, tỉnh Hormozgan, miền nam Iran, đã bị tấn công tên lửa hôm 28/2, ngày đầu tiên trong chiến dịch của Mỹ và Israel nhằm vào quốc gia này. Hình ảnh do truyền thông Iran công bố cho thấy ngôi trường hai tầng gần như bị phá hủy hoàn toàn.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết vụ tấn công xảy ra giữa ban ngày, trong lúc trường đầy ắp học sinh. Theo Đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Ali Bahreini, 150 học sinh trong trường đã thiệt mạng.

Reuters ngày 6/3 dẫn lời hai quan chức Mỹ giấu tên cho biết các nhà điều tra trong quân đội nước này tin rằng rất có thể lực lượng Mỹ chịu trách nhiệm về vụ tấn công. Theo thông tin lưu trữ trên trang web của trường, cơ sở này nằm cạnh căn cứ hải quân do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) điều hành.

Nguồn tin không nêu cụ thể bằng chứng khiến các nhà điều tra đưa ra đánh giá sơ bộ như vậy, loại vũ khí nào đã được sử dụng, ai chịu trách nhiệm. Các nhà điều tra Mỹ chưa đưa ra kết luận cuối cùng và cuộc điều tra vẫn tiếp diễn. Nguồn tin không loại trừ khả năng có bằng chứng mới xuất hiện cho thấy Mỹ không liên quan và chỉ ra một bên khác phải chịu trách nhiệm. Hiện chưa rõ cuộc điều tra sẽ kéo dài bao lâu hoặc các nhà điều tra Mỹ đang tìm kiếm bằng chứng gì trước khi hoàn tất đánh giá.

Ngôi trường nằm gần tuyến hàng hải quan trọng là eo biển Hormuz. Vì thứ 7 là ngày bắt đầu tuần làm việc của Iran, học sinh và giáo viên đang ở trong lớp vào thời điểm xảy ra vụ tấn công.

Mỹ đã xác nhận lực lượng nước này tấn công các mục tiêu hải quân gần eo biển Hormuz, nơi đặt căn cứ của IRGC.

Vị trí trường học (màu đỏ) và khu phức hợp của IRGC cùng các tòa nhà quân sự hôm 4/3. Ảnh: Planet Labs

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth hôm 4/3 cho biết quân đội Mỹ đang điều tra sự việc. "Tất nhiên, chúng tôi không bao giờ nhắm mục tiêu vào dân thường. Nhưng chúng tôi đang xem xét và điều tra", ông nói.

Lực lượng Israel và Mỹ được cho là đã phân chia các cuộc tấn công ở Iran về mặt địa lý và loại mục tiêu. Israel tập trung tấn công những địa điểm phóng tên lửa ở miền tây Iran, Mỹ cũng tấn công các mục tiêu như vậy và mục tiêu hải quân, nhưng ở miền nam. Nadav Shoshani, phát ngôn viên quân đội Israel, hôm 1/3 cho biết ông không có thông tin về bất kỳ hoạt động quân sự nào của Israel "trong khu vực" trường học vào thời điểm đó.

Wes J. Bryant, nhà phân tích an ninh quốc gia từng phục vụ trong không quân Mỹ và là cố vấn cấp cao về thiệt hại dân sự tại Lầu Năm Góc, nhận định tất cả các tòa nhà, bao gồm cả trường học, đều bị đánh trúng gần như tuyệt đối. Ông cho rằng lời giải thích hợp lý nhất là trường học này đã bị "nhận diện sai mục tiêu", nghĩa là lực lượng Mỹ đã tấn công mà không nhận ra rằng bên có lượng lớn dân thường.

Tang lễ hôm 3/3 của các em học sinh thiệt mạng trong cuộc tấn công trường học tại tỉnh Hormozgan. Ảnh: ISNA

Ảnh vệ tinh do New York Times thu thập năm 2013 cho thấy ngôi trường từng nằm trong khuôn viên căn cứ hải quân IRGC, nhưng đến tháng 9/2016 thì nó đã được xây tường rào tách biệt hoàn toàn. Điều này đặt ra câu hỏi liệu việc trường bị phá hủy là một sai lầm hay là do nhắm mục tiêu dựa trên thông tin lỗi thời.

Beth Van Schaack, cựu quan chức Bộ Ngoại giao hiện giảng dạy tại Đại học Stanford, cho rằng với khả năng tình báo của Mỹ, họ lẽ ra phải cập nhật thông tin và biết có một trường học đang hoạt động gần đó.

Theo luật nhân đạo quốc tế, việc cố ý tấn công trường học, bệnh viện hoặc bất kỳ công trình dân sự nào khác đều có thể bị coi là tội ác chiến tranh. Nếu Mỹ bị xác định liên quan, đây sẽ là cuộc tấn công gây thương vong dân thường nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ xung đột của Mỹ ở Trung Đông.

Nỗi đau thương của những người tham dự tang lễ. Ảnh: ISNA

Huyền Lê (Theo Reuters, NY Times)