
Hình minh họa về hành tinh dung nham nóng chảy L98-59d - Ảnh: MARK A GARLICK
Hành tinh này tên là L98-59d, quay quanh một ngôi sao đỏ nhỏ cách Trái đất khoảng 35 năm ánh sáng, và có kích thước lớn hơn Trái đất khoảng 1,6 lần.
Ban đầu, giới thiên văn cho rằng hành tinh này có thể chứa đại dương nước lỏng sâu thẳm.
Tuy nhiên dữ liệu mới từ kính viễn vọng không gian James Webb cho thấy bức tranh hoàn toàn khác: toàn bộ hành tinh có thể ở trạng thái "lỏng, nóng chảy" giống như mật đặc.
Nhiệt độ bề mặt ước tính lên tới 1.900°C, đủ để duy trì một đại dương magma khổng lồ kéo dài hàng nghìn km dưới bề mặt. Khí quyển của L98-59d cũng rất đặc biệt khi chứa nhiều hợp chất lưu huỳnh như hydro sunfua - loại khí có mùi trứng thối. Nhìn chung, các điều kiện này không thuận lợi cho sự sống.
Các nhà nghiên cứu cho rằng chính đại dương magma đã giữ các khí này trong hàng tỉ năm, thay vì bị thất thoát như ở các hành tinh đá hoặc hành tinh nước thông thường.
Các hành tinh nằm ngoài Hệ Mặt trời quá xa để có thể chụp ảnh hay tiếp cận bằng tàu vũ trụ. Các nhà thiên văn chỉ có thể ước tính sơ bộ kích thước, mật độ và nhiệt độ của chúng qua bóng của chúng khi đi ngang qua phía trước ngôi sao chủ.
Tuy nhiên kính James Webb đủ mạnh để đo ánh sáng sao lọc qua bầu khí quyển của hành tinh, từ đó xác định được các loại khí hiện diện trên đó.
Những quan sát trước đây tiết lộ L98-59d có bầu khí quyển giàu lưu huỳnh, trái ngược với các đặc điểm của hành tinh đá hay hành tinh nước.
Nhóm nghiên cứu từ Đại học Oxford (Anh) đã sử dụng mô phỏng máy tính để tái dựng quá trình lịch sử của hành tinh này kể từ khi hình thành, theo báo Guardian ngày 16-3.
Kết quả cho thấy lõi hành tinh có thể cũng ở trạng thái nóng chảy, còn lực hấp dẫn từ các hành tinh lân cận tạo ra thủy triều mạnh, khiến "sóng magma" liên tục khuấy động bề mặt.
Phát hiện này thách thức cách phân loại truyền thống vốn chỉ chia các hành tinh cỡ Trái đất thành hai nhóm chính là hành tinh đá hoặc hành tinh nước.
Theo các nhà khoa học, những hành tinh kiểu “nóng chảy" như L98-59d có thể phổ biến hơn so với suy nghĩ trước đây.
Dù nằm trong khu vực từng được coi là có khả năng tồn tại sự sống, điều kiện khắc nghiệt khiến khả năng này gần như không thể xảy ra.
Tuy vậy nghiên cứu nhấn mạnh rằng vũ trụ có thể đa dạng hơn rất nhiều so với các mô hình hiện tại và vẫn còn nhiều loại hành tinh chưa từng được khám phá.

5 nhiều giờ trước kia
3




Vietnamese (VN) ·