Tổng thống Mỹ gọi Hormuz là 'eo biển Trump'

Tổng thống Mỹ nhấn mạnh Iran phải mở cửa eo biển Hormuz nếu muốn đạt thỏa thuận hòa bình và gọi tuyến hàng hải này là "eo biển Trump".

"Chúng tôi đang đàm phán với họ. Sẽ thật tuyệt vời nếu chúng tôi có thể làm gì đó, nhưng họ phải mở cửa eo biển", Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại diễn đàn đầu tư FII Priority ở Miami, bang Florida ngày 27/3. Ông thêm rằng Tehran "đang trên đà thất bại", tin chắc giới lãnh đạo, quân đội và chương trình hạt nhân Iran đều đã chịu thiệt hại đáng kể.

"Họ phải mở cửa eo biển Trump, ý tôi là Hormuz. Xin lỗi, tôi rất tiếc. Thật là một sai lầm khủng khiếp", ông Trump nói, khiến khán giả trong khán phòng bật cười.

Lãnh đạo Mỹ dự đoán truyền thông sẽ khai thác phát ngôn này. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng với bản thân "chẳng có gì là tình cờ", ám chỉ rằng phần lớn những gì ông nói và làm đều có chủ đích.

Eo biển Hormuz đang là tiêu điểm trong xung đột bùng phát giữa Mỹ - Israel với Iran từ ngày 28/2. Tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu của thế giới đã bị Iran phong tỏa để đáp trả đối phương, khi chiến sự giữa các bên ngày càng leo thang.

Giao tranh đã diễn ra tròn 4 tuần và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Ngoại trưởng các nước G7 ngày 27/3 ra tuyên bố chung sau cuộc họp tại Pháp, kêu gọi lập tức dừng mọi cuộc tấn công nhằm vào dân thường và yêu cầu Iran nhanh chóng khôi phục tự do đi lại ở eo biển Hormuz.

Iran thông báo "tàu không thù địch" có thể đi qua Hormuz nếu họ phối hợp với Tehran và tuân thủ các quy định an ninh đã được công bố. Các tàu có liên hệ với Mỹ và Israel, cũng như những bên khác tham gia vào xung đột, không được tự do đi lại qua tuyến đường thủy.

Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Tổng thống Trump gần đây tuyên bố Mỹ "đang đối thoại với những người phù hợp và họ rất muốn đạt được thỏa thuận" ở phía Iran. Ngày 26/3, ông nói Iran đã cho phép 10 tàu chở dầu qua eo biển Hormuz "để làm quà" thể hiện sự nghiêm túc trong đàm phán hướng đến chấm dứt chiến sự.

Tuy nhiên, Iran sau đó bác bỏ thông tin. Truyền thông Iran dẫn lời một quan chức cấp cao nước này cho biết Tehran đã xem xét và bác bỏ đề xuất chấm dứt xung đột do Washington đưa ra, gọi những điều này là "quá đáng".

Ngoại trưởng Marco Rubio ngày 27/3 dự đoán Mỹ sẽ hoàn thành các mục tiêu chiến sự ở Iran "trong vài tuần tới", bất kể Washington có triển khai bộ binh tại khu vực hay không. Ông thêm rằng Iran đã "trao đổi các thông điệp" với Mỹ về những gì họ sẵn sàng thương lượng.

"Khi chúng tôi xong việc, họ sẽ còn trở nên yếu kém hơn nữa", ông nói với báo giới tại Paris.

Như Tâm (Theo AFP, Reuters)