Tôm hùm có cảm giác đau, con người nên đối xử ra sao?

Một nghiên cứu công bố trên Scientific Reports ngày 13-4 đã cung cấp thêm bằng chứng cho thấy tôm hùm có khả năng cảm nhận đau, thay vì chỉ phản ứng đơn thuần với kích thích. Phát hiện này đang làm gia tăng áp lực buộc nhiều quốc gia xem xét lại phương pháp luộc tôm hùm sống vốn phổ biến lâu nay.

Nghiên cứu tập trung vào loài tôm hùm Na Uy, tên khoa học Nephrops norvegicus. Các nhà khoa học đã sử dụng hai loại thuốc giảm đau quen thuộc ở người là Aspirin và Lidocaine để kiểm tra phản ứng của tôm hùm khi bị kích thích bằng dòng điện nhẹ.

Kết quả cho thấy những cá thể được dùng thuốc giảm đau có phản ứng "quẫy đuôi bỏ chạy" ít hơn rõ rệt so với nhóm không dùng thuốc. Đây là hành vi đặc trưng giúp tôm hùm thoát hiểm. 

Theo các nhà nghiên cứu, nếu đây chỉ là phản xạ cơ học đơn thuần, thuốc giảm đau sẽ không làm suy giảm phản ứng này. Điều đó cho thấy hệ thần kinh của chúng có thể xử lý tín hiệu đau theo cách phức tạp hơn.

Nhà sinh lý học động vật Lynne Sneddon nhận định việc các thuốc giảm đau ở người cũng có tác dụng với tôm hùm cho thấy sự tương đồng đáng kể trong cách hệ thần kinh xử lý cảm giác. Điều này đặt ra vấn đề đạo đức trong cách con người đối xử và giết mổ các loài giáp xác.

Thực tế, một số quốc gia như Na Uy, New Zealand và Áo đã cấm luộc động vật giáp xác còn sống vì lý do phúc lợi động vật. Tại Vương quốc Anh, các loài như tôm hùm, cua và bạch tuộc cũng đã được công nhận là sinh vật có khả năng cảm nhận đau theo luật phúc lợi động vật năm 2022.

Các nhà khoa học hiện đang tìm kiếm những phương pháp nhân đạo hơn, như gây choáng bằng điện trước khi giết mổ, nhằm giảm thiểu đau đớn cho động vật.

Nghiên cứu này không chỉ làm thay đổi cách nhìn về tôm hùm mà còn góp phần mở rộng hiểu biết về nhận thức của các loài không xương sống. Khi ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy chúng có khả năng cảm nhận đau, câu hỏi đặt ra không còn là "chúng có đau không", mà là "con người nên đối xử với chúng như thế nào".