Thế giới trong tuần qua ảnh

15 nhiều giờ trước kia 4
ARTICLE AD BOX

Iran ngỏ ý đàm phán hạt nhân với Mỹ, EU cân nhắc áp gói trừng phạt thứ 20 với Moskva, tướng Nga bị bắn ở thủ đô là những sự kiện nổi bật trong tuần qua.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 2/2 ra lệnh cho các quan chức Iran bắt đầu quá trình đàm phán hạt nhân với Mỹ, nhưng không đề cập thời gian cụ thể.

Tuyên bố này đưa ra sau khi căng thẳng giữa Tehran và Washington leo thang từ cuối tháng 12/2025. Mỹ đã triển khai hạm đội tới gần Iran, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo "thời gian đang cạn dần" để Iran đạt thỏa thuận về chương trình hạt nhân của nước này.

Không quân Ukraine thông báo Nga đã phóng tổng cộng 71 tên lửa các loại và 450 máy bay không người lái (UAV) nhằm vào lãnh thổ nước này vào tối 2/2 và sáng 3/2. Các mục tiêu chính bao gồm tỉnh Kiev, Kharkov, Dnipropetrovsk, Vinnytsia và Odessa. Trong ảnh là cảnh đổ nát ở Kiev ngày 3/2.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết đòn tấn công quy mô lớn của Nga đã khiến ít nhất 9 người bị thương, đồng thời gây hư hại cho hạ tầng năng lượng và các tòa nhà dân cư.

Tại thủ đô Kiev, UAV Nga đã gây ra hỏa hoạn tại các công trình cao tầng và làm một nhà trẻ bị hư hại. Ông Zelensky cáo buộc Nga "lợi dụng những ngày mùa đông lạnh giá nhất" để tấn công Ukraine hơn là theo đuổi biện pháp ngoại giao.

Đây là cuộc tấn công quy mô lớn đầu tiên của Nga sau khi cam kết "ngừng tập kích Kiev trong vòng một tuần" hết hạn vào ngày 1/2. Điện Kremlin tuần trước cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trực tiếp đưa ra đề nghị này với người đồng cấp Nga Vladimir Putin, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình đàm phán.

Cần cẩu bốc dỡ hàng tại cảng Cristobal, do Công ty Cảng Panama (PPC) vận hành, ở Colon, Panama, hôm 6/2.

Tòa án Tối cao Panama ngày 29/1 ra phán quyết cho rằng các luật, văn bản nền tảng cho hợp đồng nhượng quyền giữa chính phủ Panama với PPC về xây dựng, phát triển, vận hành, quản lý hai bến cảng ở hai đầu kênh đào Panama là "vi phạm hiến pháp" nước này.

PPC, công ty con của CK Hutchison, trụ sở ở Hong Kong, ký kết các hợp đồng này với chính phủ Panama từ thập niên 1990, cho phép họ khai thác cảng container Balboa ở đầu phía Thái Bình Dương của kênh đào, cùng cảng Cristobal ở đầu phía Đại Tây Dương.

Thỏa thuận đã được tự động gia hạn vào năm 2021, cho phép PPC vận hành hai cảng chiến lược này thêm 25 năm. Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây gây sức ép buộc Panama hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc và tăng vai trò kiểm soát của Mỹ đối với kênh đào.

Trung Quốc ngày 3/2 cảnh báo Panama có thể phải trả giá đắt sau khi tòa án nước này thu hồi quyền vận hành cảng ở kênh đào Panama của công ty CK Hutchison.

Nga ngày 4/2 tuyên bố toàn bộ nghĩa vụ của Moskva theo hiệp ước kiểm soát hạt nhân New START với Mỹ đã chấm dứt, hai bên tự do quyết định bước đi tiếp theo. Trong ảnh là tên lửa đạn đạo xuyên lục địa RS-24 Yars của Nga khai hỏa từ thao trường Plesetsk tháng 10/2025.

Dù xác định hiệp ước đã hết hiệu lực, Nga vẫn để ngỏ khả năng đàm phán trong tương lai, bày tỏ sẵn sàng tìm kiếm "phương thức chính trị - ngoại giao để ổn định toàn diện tình hình chiến lược trên cơ sở đối thoại bình đẳng và cùng có lợi", nếu các điều kiện cho sự hợp tác như vậy xuất hiện.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phát tín hiệu rằng Mỹ sẽ không gia hạn New START, thay vào đó sẽ "ký thỏa thuận tốt hơn".

New START, còn gọi là START III, được Mỹ và Nga ký năm 2010 và có hiệu lực một năm sau đó. Hiệp ước quy định mỗi bên không được triển khai quá 700 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) và oanh tạc cơ mang vũ khí hạt nhân, số lượng đầu đạn hạt nhân trên các phương tiện này cũng không được vượt quá 1.550.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/2 ký duyệt gói ngân sách được quốc hội Mỹ thông qua, chấm dứt 4 ngày chính phủ đóng cửa. Gói chi tiêu có hiệu lực đến hết tháng 9 cho các cơ quan từng phải đóng cửa, gồm Bộ Năng lượng, Quốc phòng, Tài chính, Ngoại giao, Lao động, Giao thông, Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, Giáo dục, cùng nhánh tư pháp và một số cơ quan độc lập.

Bế tắc về ngân sách chính phủ Mỹ bắt nguồn khi đảng Dân chủ bất bình về các biện pháp trấn áp nhập cư cứng rắn của chính quyền Tổng thống Trump, đặc biệt là sau hai vụ bắn chết công dân Mỹ da trắng tại thành phố Minneapolis tháng này. Sự việc đã thổi bùng căng thẳng và làm gia tăng phản đối với việc phê duyệt ngân sách mới cho DHS.

Sau nhiều ngày tranh cãi, Tổng thống Trump thông báo đã đạt thỏa hiệp với đảng Dân chủ để dự luật chi tiêu liên bang được đưa ra bỏ phiếu.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin hội đàm trực tuyến trong khoảng một giờ 25 phút ngày 4/2.

Đây là cuộc điện đàm đầu tiên giữa lãnh đạo hai nước trong năm nay, khi Trung Quốc và Nga đều đang tiến hành các bước điều chỉnh chiến lược giữa những căng thẳng địa chính trị toàn cầu.

Chủ tịch Trung Quốc nói với Tổng thống Nga rằng hai nước nên duy trì các cuộc trao đổi cấp cao mật thiết và tăng cường hợp tác trên mọi lĩnh vực. Tổng thống Putin nói với ông Tập rằng quan hệ Nga - Trung Quốc là yếu tố ổn định trong thời điểm "bất ổn toàn cầu". Ông Putin cũng ca ngợi hoạt động giao dịch năng lượng với Trung Quốc, khi Moskva là nhà cung cấp năng lượng hàng đầu cho Bắc Kinh.

Cùng ngày, Chủ tịch Trung Quốc cũng điện đàm với Tổng thống Mỹ. Lãnh đạo Trung Quốc kêu gọi biến 2026 thành năm mà hai nước, với tư cách hai quốc gia lớn, cùng hướng tới sự tôn trọng lẫn nhau, chung sống hòa bình và hợp tác cùng có lợi.

Tổng thống Trump cũng đăng lên mạng xã hội Truth Social cho biết đã có cuộc điện đàm "tuyệt vời" với lãnh đạo Trung Quốc. Tổng thống Mỹ thông báo đã cùng ông Tập thảo luận về thương mại, vấn đề đảo Đài Loan, Iran, cuộc xung đột Nga - Ukraine cũng như chuyến đi sắp tới của ông đến Trung Quốc, dự kiến diễn ra hai tháng tới.

Tài khoản mạng xã hội Truth Social của Tổng thống Donald Trump đêm 5/2 đăng video dài hơn một phút với nội dung lặp lại những cáo buộc rằng đã xảy ra "gian lận bầu cử" năm 2020, khiến ông thất bại trước ứng viên Dân chủ Joe Biden. Trong ảnh là Tổng thống Mỹ tại Nhà Trắng ngày 5/2.

Gần cuối video có hình ảnh cựu tổng thống Barack Obama và cựu đệ nhất phu nhân Michelle Obama bị gắn lên thân hình loài khỉ, xuất hiện trong khoảng một giây.

Video nhanh chóng dẫn đến phản ứng từ nhiều chính trị gia và công chúng Mỹ, trong đó ông Trump bị chỉ trích có hành vi phân biệt chủng tộc nhằm vào vợ chồng Obama.

Video đã bị xóa khỏi tài khoản của ông Trump sau đó khoảng 12 tiếng. Ông Trump giải thích chỉ xem phần đầu, không xem toàn bộ video và đây là sơ suất do trợ lý của ông gây ra. Vợ chồng ông Obama chưa lên tiếng về sự việc.

Trung tướng Vladimir Alekseyev, 64 tuổi, Cục phó Tổng cục Tình báo Quốc phòng (GRU), bị bắn nhiều phát tại chung cơ ở Moskva ngày 6/2. Ông trúng ba phát đạn ở ngực, phải nhập viện phẫu thuật và đã qua cơn nguy kịch.

Chưa có bên nào nhận trách nhiệm về sự việc, Ủy ban Điều tra Nga tuyên bố đây là một vụ ám sát. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cáo buộc Kiev đứng sau "cuộc tấn công khủng bố", nhấn mạnh đây là nỗ lực nhằm làm chệch hướng đàm phán hòa bình giữa Nga, Ukraine và Mỹ.

Cảnh sát bên ngoài tòa chung cư ở Moskva, nơi tướng Vladimir Alekseyev bị bắn nhiều phát.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen ngày 6/2 tuyên bố Liên minh châu Âu (EU) đang cân nhắc gói trừng phạt mới nhằm vào ngành năng lượng, ngân hàng và thương mại Nga khi xung đột Ukraine sắp bước sang năm thứ 5.

Gói trừng phạt mới dự kiến được thông qua ngày 24/2, thời điểm tròn 4 năm xung đột bùng phát. Nó bao gồm lệnh cấm cung cấp các dịch vụ hàng hải như bảo hiểm và quyền tiếp cận cảng đối với dầu thô xuất khẩu từ Nga. Đây được cho là nỗ lực mới nhất của châu Âu nhằm ngăn chặn nguồn thu năng lượng then chốt của Moskva.

Các lệnh trừng phạt phải hội đủ số phiếu đồng thuận từ 27 quốc gia thành viên EU mới có hiệu lực. Gói trừng phạt mới sẽ được đưa ra thảo luận sơ bộ ngày 9/2.

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Thomas DiNanno ngày 6/2 cáo buộc Trung Quốc đã bí mật thử hạt nhân và chuẩn bị cho những đợt thử nghiệm quy mô lớn, vi phạm lệnh cấm quốc tế vào ngày 22/6/2020, nhưng không đưa ra bằng chứng cụ thể. Trong ảnh là tên lửa xuyên lục địa DF-5C tại lễ duyệt binh ở Quảng trường Thiên An Môn, Bắc Kinh, hồi tháng 9/2025.

Ông DiNanno đưa ra cáo buộc này tại Hội nghị Giải trừ Quân bị của Liên Hợp Quốc ở Geneva, khi trình bày kế hoạch kêu gọi đàm phán ba bên với Nga và Trung Quốc nhằm thiết lập các giới hạn mới về vũ khí hạt nhân, sau khi Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START), thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng giữa Mỹ và Nga hết hiệu lực hôm 5/2.

Ông Thẩm Kiện, đặc phái viên Trung Quốc về giải trừ quân bị, tuyên bố nước này "luôn thận trọng và thể hiện trách nhiệm cao nhất trong các vấn đề liên quan đến vũ khí hạt nhân", song không trực tiếp phản hồi phát biểu từ Thứ trưởng DiNanno.

Hồng Hạnh (Ảnh: Reuters, AFP, AP)

Đọc toàn bộ bài viết