Những lễ hội khỏa thân lớn nhất Nhật Bản vào năm mới

Người Nhật trong hơn một thiên niên kỷ qua đã duy trì các lễ hội khỏa thân quy mô lớn, giúp họ tìm kiếm sự thanh tẩy, bình an dịp năm mới.

Giới chức Nhật Bản cuối tuần qua ghi nhận 6 người nhập viện, ba người bất tỉnh tại lễ hội khỏa thân Hadaka Matsuri được tổ chức tại thành phố Okayama, miền tây nước này.

Gần như năm nào cũng có người bị thương tại lễ hội Hadaka Matsuri, nơi hàng nghìn nam giới gần như khỏa thân, chỉ đóng khố, chen lấn tranh nhau bùa thiêng, gây nhiều tranh cãi trong dư luận Nhật Bản. Tuy nhiên, những lễ hội khỏa thân vẫn được người Nhật duy trì hơn 1.000 năm qua, bởi họ coi đây là những nghi thức thanh tẩy, cầu an, khởi đầu năm mới và được chính phủ công nhận là di sản văn hóa.

Nhật Bản có ba lễ hội khỏa thân lớn nhất, được tổ chức tại chùa Saidaiji Kannonin, tỉnh Okayama, chùa Kokusekiji, tỉnh Iwate, và đền Kuronuma, tỉnh Fukushima vào cuối năm cũ và đầu năm mới, thời điểm lạnh nhất trong năm.

Người tham gia lễ hội thường khỏa thân, chỉ mang khố truyền thống fundoshi, theo quan niệm cổ rằng con người cần trở về trạng thái thuần khiết như trẻ sơ sinh để cầu nguyện với các vị thần đạo hoặc các đấng linh thiêng trong Phật giáo.

Đám đông tranh giành bùa thiêng tại lễ hội khỏa thân ở Okayama, năm 2024. Ảnh: AFP

Trước khi tham gia nghi lễ, người dự hội sẽ kiêng ăn thịt và dội nước lạnh ngoài trời để thanh lọc cơ thể, khiến hơi nước bốc lên từ làn da, tượng trưng cho sức sống và sự mãnh liệt của sự kiện.

Sau khi tẩy trần bằng nước lạnh, đám đông sẽ thực hiện nghi thức biểu tượng là xô đẩy, vật lộn, với cao trào là màn ném bùa vào biển người để họ tranh giành quyết liệt.

Tại chùa Kokusekiji, thành phố Oshu, tỉnh Iwate, lễ hội khỏa thân được gọi là Somin-sai. Người tham gia sẽ khỏa thân trong đêm mùa đông, dội nước sông thanh tẩy, rồi cầu nguyện tại chùa.

Sau khi lặp lại nghi thức ba lần, chùa sẽ đánh chuông, đốt lửa bằng gỗ thông ở chính điện, trong khi đám đông hô vang "Hãy xua đuổi tà khí".

Nhà chùa sau đó sẽ ném túi somin đựng những thanh bùa gỗ lục giác về phía đám đông. Cuộc "tranh đoạt" cuối cùng diễn ra ngoài trời, trên nền tuyết phủ, khi số người tham gia chỉ còn khoảng 100.

Họ vừa xô đẩy nhau dữ dội, vừa tiến về địa điểm cuối cùng cách chùa khoảng 2 km. Sau khi vượt qua một con dốc tuyết, người giữ túi bùa được xác định. Lễ hội kết thúc, và những người tham gia mặc lại quần áo, trở về cuộc sống thường nhật.

Người dự hội dội nước để tẩy uế trước khi tranh bùa tại lễ hội khỏa thân ở tỉnh Iwate. Ảnh: Nippon

Trước đây, người dự hội ở Iwate hoàn toàn khỏa thân, nhưng họ bắt đầu đóng khố từ năm 2007. Đến năm 2024, ban tổ chức thông báo tổ chức Somin-sai cuối cùng, do cộng đồng tín đồ của chùa chỉ còn 9 hộ gia đình, không đủ nhân lực tổ chức, khiến nhiều người tiếc nuối.

Ở Nhật Bản, các tăng ni được phép kết hôn và sinh con. Nhiều chùa Phật giáo Nhật hiện do các gia đình trụ trì kế thừa qua nhiều thế hệ.

Tại chùa Saidaiji, tỉnh Okayama, lễ hội khỏa thân Saidaiji Eyo được tổ chức suốt 14 ngày trong dịp đầu năm mới.

Nguồn gốc lễ hội khỏa thân ở tỉnh miền tây này được cho là bắt đầu từ năm 1510, khi các lá bùa hộ mệnh bị tranh giành, dần trở thành nghi lễ. Hàng nghìn nam giới khỏa thân sẽ tranh nhau những thanh gỗ thiêng dài 20 cm, gọi là shingi, tượng trưng cho sự bình an, cân bằng.

Vào ngày lễ chính, đúng 22h, nhà chùa sẽ tắt đèn trong chính điện, thả 100 lá bùa được buộc vào cành liễu từ cửa sổ gần trần nhà để khuấy động, sau đó ném hai thanh bùa shingi chính vào bóng tối. Khi đèn sáng trở lại, đám đông lập tức tràn lên như sóng, không ai biết chính xác vị trí của hai thanh bùa được ném, chỉ có thể lần tìm bằng mùi hương gỗ thơm.

Sau một cuộc giằng co ngắn, hai người tìm được bùa sẽ chạy ra ngoài thông báo chiến thắng bằng cách cắm bùa vào hộp gỗ chứa gạo. Hai người này được tôn vinh là "người sẽ gặp may mắn suốt năm" và trở thành gương mặt nổi bật của cộng đồng địa phương.

Bất kỳ ai mua khố và tất tại chùa đều có thể dự hội, điều kiện duy nhất là giữ cho tâm trí, cơ thể thanh tịnh, phù hợp với ý nghĩa tôn giáo của nghi lễ.

Người dự hội thực hiện nghi lễ đánh trận giả tại lễ hội khỏa thân ở tỉnh Fukushima, Nhật Bản. Ảnh: Nippon

Lễ hội khỏa thân được tổ chức tại đền Kuronuma, tỉnh Fukushima được gọi là lễ Hayama gomori. Lễ hội diễn ra trong ba ngày, đã được tổ chức hơn 1.000 năm, phản ánh tín ngưỡng Nhật cổ.

Tại ngôi đền này, khu vực Hayam, nơi được cho là thần linh giáng trần, sẽ được mở cửa trong thời gian diễn ra lễ hội. Tín đồ bị cấm vào khu vực này trong suốt thời gian còn lại của năm.

Trong ba ngày, người tham gia sẽ thanh tẩy cơ thể tại một gian điện gần đền. Mỗi ngày vào lúc 5h sáng, họ cởi quần áo bên giếng thiêng, dội nước lạnh lên cơ thể, đồng thời cầu nguyện cho bản thân và gia đình. Trong thời gian này, họ chỉ ăn bắp cải, củ cải thu hoạch tại địa phương và cơm trắng nấu bằng nước giếng.

Trong đêm đầu tiên, người tham gia chỉ đóng khố, thực hiện nghi lễ tái hiện hoạt động trồng lúa, cày cấy, cầu mưa giữa tiếng trống tượng trưng cho sấm và mây. Ngày thứ hai, họ giã gạo làm bánh mochi dâng lên thần linh. Tại phòng bên cạnh, các bậc cao niên sẽ tạo hình củ cải và bắp cải thành biểu tượng phồn thực nam và nữ, rồi dâng lên các vị thần.

Từ 3h sáng ngày thứ ba, người tham gia đội khăn, mặc trang phục trắng như búp bê rồi leo núi. Họ đứng trước một điện thờ nhỏ, lắng nghe tiếng chuông để thanh lọc tâm trí. Một pháp sư tại đây sẽ tiếp nhận và truyền đạt lại lời tiên tri của thần linh về thời tiết, mùa màng trong năm tới.

Tạo hình phồn thực nam và nữ từ củ cải và bắp cải để dâng lên thần linh tại lễ hội khỏa thân ở tỉnh Fukushima. Ảnh: Nippon

Những lễ hội khỏa thân ở Nhật đến nay vẫn thu hút đông đảo người tham gia, và bắt đầu có phụ nữ góp mặt. Trước đây, phụ nữ không bị cấm tham gia, nhưng gần như tất cả người dự hội đều là nam giới. Phụ nữ thường đảm nhiệm khâu tổ chức, cổ vũ.

Francois Lachaud, chuyên gia Trường Viễn Đông Bác Cổ Pháp (EFEO) cho biết các lễ hội khỏa thân ở Nhật thường xuất phát từ nghi thức Thần đạo (Shinto giáo) và xa hơn nữa là những nghi lễ trừ tà, mang yếu tố địa phương. Theo ông, giáo lý Phật giáo gần như không đóng vai trò đáng kể trong các lễ hội.

"Việc thanh tẩy bằng cách dội nước, ngâm mình trong nước lạnh trước khi dự lễ, hành hương hay phát nguyện là một phần của hệ thống tín ngưỡng dân gian", ông Lachaud giải thích.

Đức Trung (Theo Nippon, Japan Times, Yomiuri)