Nga biến tên lửa trên tiêm kích thành vũ khí phòng không

Ảnh mới xuất hiện cho thấy Nga đặt tên lửa đối không R-77 lên bệ phóng trên xe tải, phương thức tương tự tổ hợp NASAMS của Na Uy và Mỹ.

Hình ảnh đăng trên mạng xã hội Nga ngày 14/4 cho thấy một xe tải quân sự Ural trên tuyến đường tại thành phố Oryol, phía sau có bệ lắp 4 tên lửa đối không tầm trung R-77-1.

Báo Rossiyskaya Gazeta cho biết hệ thống nâng hạ cụm tên lửa R-77-1 hoạt động tương tự bệ phóng của pháo phản lực BM-21 Grad. Thông tin chi tiết về hệ thống này, trong đó có phương thức dẫn bắn cho tên lửa, chưa được công bố.

Xe tải mang bệ phóng tên lửa R-77 tại thành phố Oryol, Nga, trong ảnh công bố ngày 14/4. Ảnh: War Gonzo

Một số trang tin quân sự Nga cho biết bệ phóng tương tự từng xuất hiện trong tư liệu được công bố hồi tháng 5/2024, song sử dụng khung gầm khác.

Semyon Pegov, phóng viên chiến trường Nga, nói rằng bệ phòng không xuất hiện tại Oryol có cơ chế vận hành tương tự hệ thống NASAMS do Mỹ và Na Uy phát triển, trong đó tên lửa đối không AIM-120 và AIM-9X được lắp cho bệ phóng từ mặt đất để lấp khoảng trống phòng tầm trung.

Giải pháp này giúp tận dụng kho vũ khí đối không sẵn có, nhưng có nhược điểm là tầm bắn tên lửa giảm đáng kể so với phóng từ tiêm kích, do không tận dụng được độ cao và tốc độ của máy bay.

Theo Pegov, các kỹ sư Nga từng thử phóng tên lửa R-77 từ xe chiến đấu của tổ hợp phòng không 2K12 Kub và giá phóng lắp trên bệ pháo phòng không 57 mm. Tầm bắn hiệu quả của R-77 khi phóng từ mặt đất là 12 km, có thể đánh trúng mục tiêu ở độ cao 20-9.000 m.

"Chế tạo các bệ phòng không hoán cải kiểu 'Frankenstein' bị hủy bỏ trong thời Chiến tranh Lạnh, nhưng giờ được nối lại. Quyết định này xuất phát từ số lượng mục tiêu ngày càng tăng, trong khi vai trò của tiêm kích giảm xuống, đồng thời Nga còn sở hữu lượng đáng kể tên lửa đối không đã cũ", phóng viên này giải thích.

R-77 là tên lửa đối không tầm trung được Liên Xô phát triển từ thập niên 1980. Mẫu nguyên bản có tầm bắn 80 km, trong khi biến thể R-77-1 và R-77M do Nga phát triển có thể đánh trúng mục tiêu ở khoảng cách lần lượt 110 km và 190 km.

Tên lửa được trang bị hệ thống dẫn đường quán tính và đường truyền dữ liệu để cập nhật đường bay sau khi phóng, cùng đầu dò radar chủ động để tự khóa mục tiêu trong pha cuối mà không cần máy bay dẫn bắn. R-77 còn có khả năng bám bắt nguồn gây nhiễu, cho phép tấn công trực tiếp vào máy bay mang thiết bị tác chiến điện tử của đối phương.

Nguyễn Tiến (Theo Rossiyskaya Gazeta, RIA Novosti)