40 nước ủng hộ kế hoạch sơ tán tàu khỏi vùng Vịnh

40 quốc gia thành viên Tổ chức Hàng hải Quốc tế ủng hộ kế hoạch sơ tán hàng trăm tàu thương mại và các thủy thủ đang mắc kẹt ở vùng Vịnh do chiến sự Iran.

Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) trong những ngày qua đã xây dựng kế hoạch sơ tán các tàu thương mại và thủy thủ đoàn đang bị mắc kẹt ở vùng Vịnh do chiến sự Iran. Natasha Brown, người phát ngôn của IMO, ngày 24/4 nói với báo Izvestia của Nga rằng 40 quốc gia thành viên đã tán thành kế hoạch này.

Brown cho biết IMO sẽ lập danh sách các tàu cần rời khỏi khu vực và điều phối quá trình sơ tán. Theo IMO, kế hoạch sơ tán này không có bất cứ biện pháp cưỡng chế nào, hoàn toàn mang tính chất phối hợp.

Tổng Thư ký IMO Arsenio Dominguez hôm 21/4 nói rằng kế hoạch này tập trung vào việc thiết lập một "hành lang hàng hải an toàn", ưu tiên sơ tán khoảng 800 tàu đang mắc kẹt do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Các tàu sẽ rời đi theo một trình tự có tổ chức, một phần dựa trên khoảng thời gian mà các thủy thủ đoàn đã bị mắc kẹt.

Ông Dominguez tuyên bố chiến dịch sơ tán chỉ có thể được tiến hành nếu xung đột hạ nhiệt và khu vực này được xác nhận là an toàn, đặc biệt là không còn các mối đe dọa như thủy lôi.

Tổng Thư ký IMO cho hay khoảng 20.000 thủy thủ đã mắc kẹt ở vùng Vịnh kể từ khi nổ ra xung đột Mỹ - Israel với Iran và chưa biết khi nào có thể về nhà. Các chuyên gia tin rằng cơ chế sơ tán tàu và thủy thủ đoàn chỉ có thể hiệu quả khi có dấu hiệu giảm leo thang, đảm bảo an toàn hàng hải.

Một tàu di chuyển qua eo biển Hormuz nhìn từ phía Oman ngày 8/4. Ảnh: AFP

Theo bà Brown, mục tiêu của IMO là đảm bảo cho các tàu có thể rời khỏi khu vực an toàn, bằng cách áp dụng hệ thống phân luồng giao thông hiện nay, với điều kiện là các yếu tố an toàn được đảm bảo.

Phó giáo sư Mikhail Khachatryan thuộc Đại học Tài chính Nga nhận định rằng trong điều kiện hiện tại, việc đảm bảo an toàn cho tàu rời khỏi vùng Vịnh chỉ có thể được thực hiện thông qua các thỏa thuận trực tiếp hoặc gián tiếp giữa chủ tàu và chính quyền Iran.

Trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát hôm 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu.

Sau khi chiến sự nổ ra, Iran đã gần như phong tỏa eo biển này, chỉ cho phép tàu thuyền của các nước "thân thiện" hoặc nộp phí đi qua. Mỹ đáp trả bằng cách thực thi lệnh phong tỏa bên ngoài vịnh Oman, cảnh báo sẽ bắt giữ bất cứ tàu nào đến hoặc rời đi từ cảng Iran, cũng như đã nộp phí cho Tehran. Tình trạng này khiến các tàu thương mại đối mặt với vòng "phong tỏa kép" khi hoạt động ở khu vực.

Ngọc Ánh (Theo Izvestia, TASS)